Đi hội nghị lấy ý kiến nhân dân về dự án — 10 câu hỏi pháp lý bà con nên đặt thẳng

Trong thời gian này, một số UBND xã/phường thuộc phạm vi dự án Đại lộ Cảnh quan Sông Hồng bắt đầu tổ chức hội nghị lấy ý kiến nhân dân hoặc công bố thông tin về dự án cho bà con. Đây không phải buổi “nghe để biết” — theo Luật Đất đai 2024 và Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở 2022, ý kiến của bà con được ghi vào biên bản hội nghị có giá trị pháp lý trong quy trình thu hồi đất / bồi thường sau này.

Bài này hướng dẫn bà con: đi để hỏi gì, hỏi thế nào, ghi nhận ra sao để ý kiến của mình có giá trị.

📌 Ví dụ thực tế (chưa xác minh chính thức): Trên mạng xã hội Facebook ngày 25/5/2026 lan truyền thông tin về Giấy mời số 258/GM-UBND ngày 25/5/2026 của UBND xã Thanh Trì, tổ chức hội nghị 19h30 tối Thứ Tư 27/5/2026 tại Nhà Văn hoá Thôn 1 Yên Mỹ, mời đại diện nhân dân 3 thôn Yên Mỹ (mỗi thôn ~50 đại biểu). Người chia sẻ cho biết không chịu trách nhiệm pháp lý về văn bản gốc. Bà con Yên Mỹ liên hệ trực tiếp UBND xã hoặc trưởng thôn/phó trưởng thôn để xác nhận thông tin trước khi đi.

1. Hội nghị này theo luật là gì?

Theo quy trình thu hồi đất tại Luật Đất đai 2024, có ít nhất 3 thời điểm cơ quan có thẩm quyền bắt buộc phải lấy ý kiến / thông báo cho người dân:

Giai đoạn	Cơ sở pháp lý	Hình thức
Trước khi lập quy hoạch chi tiết / phương án	Điều 84 Khoản 2 Luật Đất đai 2024	Lấy ý kiến cộng đồng dân cư
Trước khi ra quyết định thu hồi đất	Điều 87 Luật Đất đai 2024	Thông báo thu hồi đất (niêm yết)
Sau khi lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư	Điều 91 Khoản 2 Luật Đất đai 2024	Niêm yết + lấy ý kiến

Ngoài ra, theo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở 2022, UBND xã có nghĩa vụ tổ chức các hình thức dân biết, dân bàn, dân kiểm tra đối với các vấn đề ảnh hưởng đến đời sống nhân dân — trong đó có các dự án thu hồi đất diện rộng trên địa bàn.

→ Buổi họp tại Yên Mỹ (nếu đúng như thông tin lan truyền) có thể thuộc dạng hội nghị lấy ý kiến cộng đồng dân cư — bước đầu trước khi lập phương án chi tiết. Ý kiến tại buổi này nên được ghi vào biên bản hội nghị và tổng hợp gửi cơ quan cấp trên.

2. Quyền của bà con khi tham dự — theo luật

• Quyền phát biểu, đặt câu hỏi trong giới hạn thời gian được phân bổ.
• Quyền yêu cầu ghi vào biên bản ý kiến của mình (đặc biệt là ý kiến phản đối hoặc đề xuất bổ sung).
• Quyền được nhận câu trả lời — nếu cơ quan chưa trả lời được tại chỗ, bà con có quyền đề nghị trả lời bằng văn bản sau hội nghị.
• Quyền tiếp cận thông tin liên quan trực tiếp tới quyền lợi của mình — theo Luật Tiếp cận thông tin 2016 (toàn văn).
• Quyền yêu cầu bản sao biên bản hội nghị sau khi hoàn thiện.

⚠️ Lưu ý quan trọng: Tham dự và phát biểu là quyền hợp pháp. Đặt câu hỏi rõ ràng, đúng kênh, có dẫn điều luật — đó là cách thực hiện quyền chứ không phải “chống đối”. Đừng dùng ngôn ngữ kích động, đừng cáo buộc cá nhân khi chưa có kết luận chính thức — vừa không hiệu quả, vừa rủi ro pháp lý cho chính bà con.

3. Mười câu hỏi pháp lý nên đặt thẳng

Đây là gợi ý — bà con chọn câu phù hợp hoàn cảnh mình. Mỗi câu kèm cơ sở luật để khi cán bộ trả lời “không rõ” hoặc “sẽ xem xét”, bà con có thể nhắc lại đúng điều khoản và đề nghị trả lời bằng văn bản.

A. Phạm vi và lý do thu hồi

Câu 1. “Thôn/xã mình có nằm trong phạm vi 16 xã/phường bị ảnh hưởng theo Tờ trình điều chỉnh ngày 10/5/2026 không? Đề nghị công bố danh sách chính xác.”

Cơ sở: Theo báo chính thống (Tuổi Trẻ 11/5/2026, VietnamNet), dự án đã điều chỉnh phạm vi từ 19 → 16 xã/phường. Bà con có quyền biết chính xác mình có còn trong phạm vi hay không.

Câu 2. “Phần đất ở thôn mình thuộc cấu phần nào của dự án — giao thông (đại lộ), đê điều thoát lũ, công viên/không gian xanh, khu tái định cư, hay khu đô thị thương mại do nhà đầu tư BT phát triển? Mỗi cấu phần áp dụng khoản nào của Điều 79 Luật Đất đai 2024?”

Cơ sở: Điều 79 Luật Đất đai 2024 (Cổng Chính phủ) liệt kê 32 trường hợp cụ thể Nhà nước được thu hồi. Mỗi cấu phần dự án phải khớp với một khoản cụ thể (Khoản 1 — giao thông, Khoản 2 — đê điều/thuỷ lợi, Khoản 11 — công viên, Khoản 27 — khu đô thị đồng bộ…). Việc gộp chung “thu hồi cho dự án” mà không phân định khoản là chưa đủ căn cứ pháp lý.

B. Thẩm quyền phê duyệt

Câu 3. “Cơ sở pháp lý nào cho phép HĐND TP Hà Nội phê duyệt chủ trương đầu tư dự án quy mô >700.000 tỷ đồng? Có thể xem toàn văn Nghị quyết 498/NQ-HĐND không?”

Cơ sở: Điều 37 Luật Thủ đô 2024 (Cổng Chính phủ) trao thẩm quyền cho HĐND TP Hà Nội với “dự án trọng điểm của Thủ đô” — đây là cơ chế đặc thù. Bà con có quyền biết và yêu cầu cung cấp văn bản gốc theo Luật Tiếp cận thông tin 2016.

C. Thông báo thu hồi và tiến độ

Câu 4. “Khi nào ban hành thông báo thu hồi đất chính thức cho thôn mình? Thời hạn niêm yết là bao nhiêu ngày? Niêm yết ở đâu?”

Cơ sở: Điều 87 Luật Đất đai 2024 quy định thông báo thu hồi đất phải được niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã + tại khu dân cư có đất thu hồi, với thời hạn tối thiểu phụ thuộc loại đất (đất nông nghiệp ≥ 90 ngày, đất phi nông nghiệp ≥ 180 ngày). Đây không phải con số “linh hoạt” — luật quy định cứng.

Câu 5. “Kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện/cấp xã của năm 2026 đã được phê duyệt và công bố chưa? Thửa đất nhà tôi có nằm trong kế hoạch đó không?”

Cơ sở: Điều 76 Luật Đất đai 2024 quy định một trong các căn cứ thu hồi đất là phải nằm trong kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện đã được phê duyệt. Không có kế hoạch sử dụng đất → không đủ căn cứ thu hồi.

D. Bồi thường

Câu 6. “Giá đất cụ thể được áp dụng cho dự án này đã được phê duyệt chưa? Theo quy trình nào, do Hội đồng nào thẩm định? Bà con có thể xem bảng giá cụ thể trước khi nhận phương án không?”

Cơ sở: Điều 158, 159 Luật Đất đai 2024 — giá đất cụ thể do UBND cấp tỉnh quyết định trên cơ sở giá thị trường. Có Hội đồng thẩm định giá. Bảng giá đất Hà Nội hiện hành (Nghị quyết 52/2025/NQ-HĐND, áp dụng từ 01/01/2026) là tham chiếu, có thể có giá đất cụ thể cao hơn cho dự án.

Câu 7. “Hộ chưa có sổ đỏ nhưng có giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất (giấy tay, biên lai thuế, sổ địa chính cũ) thì được bồi thường thế nào? Có lộ trình hỗ trợ làm sổ đỏ trước khi thu hồi không?”

Cơ sở: Điều 95–96 Luật Đất đai 2024 quy định điều kiện và mức bồi thường khác nhau cho đất có/không có giấy tờ. Quan trọng nhất là xác lập tình trạng pháp lý của đất TRƯỚC khi thu hồi — vì khi đã có quyết định thu hồi, việc làm sổ đỏ phức tạp hơn nhiều.

E. Tái định cư

Câu 8. “Khu tái định cư cho bà con thôn mình ở đâu? Tại sao không bố trí trong cùng xã/phường theo thứ tự ưu tiên của Khoản 3 Điều 110 Luật Đất đai 2024?”

Cơ sở: Khoản 3 Điều 110 quy định thứ tự ưu tiên: (a) cùng xã/phường → (b) cùng quận/huyện → (c) địa bàn khác có điều kiện tương đương. Cơ quan thu hồi phải chứng minh đã ưu tiên theo thứ tự này. Hiện thông tin lan truyền có 3 khu tái định cư: Long Biên ~201 ha, Lĩnh Nam ~98 ha, Thư Lâm – Đông Anh ~700 ha — đều không cùng địa bàn với nhiều xã/phường ven sông.

Câu 9. “Hạ tầng khu tái định cư đã đạt tiêu chuẩn đô thị (đường, điện, cấp/thoát nước, thông tin liên lạc, hạ tầng xã hội: trường, chợ, y tế) chưa? Đã hoàn thành trước khi thu hồi đất hay chưa? Có thể tham quan thực địa không?”

Cơ sở: Khoản 2 Điều 110 Luật Đất đai 2024 — khu TĐC phải đạt tiêu chuẩn đô thị (với khu đô thị) hoặc nông thôn mới (với nông thôn), và phải hoàn thành xây dựng trước khi thu hồi đất. Đây không phải “lý tưởng” — luật quy định cứng.

F. Khiếu nại và phản đối

Câu 10. “Nếu bà con không đồng ý với phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thì khiếu nại đến đâu, theo thủ tục nào, trong thời hạn bao lâu? Có hình thức tổ chức đối thoại tập thể không?”

Cơ sở: Luật Khiếu nại 2011 — khiếu nại lần đầu trong 90 ngày kể từ ngày biết hoặc nhận được quyết định hành chính (Điều 9). Khiếu nại lần hai nếu không đồng ý kết quả lần đầu. Khởi kiện hành chính theo Luật Tố tụng hành chính 2015. Đây là kênh hợp pháp, không phải “chống đối”.

4. Cách phát biểu để ý kiến có giá trị pháp lý

Một câu hỏi được “hỏi miệng” rồi quên là không có giá trị trong hồ sơ pháp lý. Để ý kiến có giá trị thực sự, bà con làm 4 bước:

Bước 1 — Phát biểu ngắn, có dẫn luật

Khi phát biểu, xưng tên, thôn, dẫn điều luật rồi đặt câu hỏi:

“Tôi là Nguyễn Văn A, thôn 1 Yên Mỹ. Theo Khoản 3 Điều 110 Luật Đất đai 2024, khu tái định cư phải ưu tiên cùng xã/phường nơi có đất thu hồi. Tôi đề nghị UBND xã làm rõ tại sao 3 khu TĐC dự kiến (Long Biên, Lĩnh Nam, Thư Lâm – Đông Anh) đều không thuộc xã Thanh Trì.”

Câu này có 3 phần: (1) danh xưng, (2) dẫn luật, (3) yêu cầu cụ thể. Cán bộ khó “lờ” hơn là câu hỏi chung chung kiểu “sao TĐC ở xa thế?”

💡 Mẹo nhỏ: Trước khi đi, ghi sẵn 2-3 câu hỏi vào một quyển sổ tay nhỏ — kèm số điều luật + thông tin thửa đất nhà mình. Đứng giữa cuộc họp đông, dễ quên hoặc lạc đề. Có giấy trong tay, đọc thẳng từ sổ, vừa rõ ràng vừa tự tin hơn. (Shopee — link tiếp thị liên kết.)

Bước 2 — Đề nghị ghi vào biên bản

Sau khi phát biểu, nói thẳng với người chủ tọa:

“Tôi đề nghị nội dung phát biểu của tôi được ghi vào biên bản hội nghị.”

Biên bản hội nghị là văn bản hành chính chính thức — ý kiến được ghi sẽ tồn tại trong hồ sơ dự án, kể cả sau khi cán bộ trả lời “sẽ xem xét”.

💡 Lưu ý về ghi âm: Pháp luật không cấm ghi âm cuộc làm việc hành chính mà bạn tham gia trực tiếp — chỉ nên báo trước cho người chủ trì để minh bạch. Ghi âm giúp đối chiếu khi biên bản được lập sau đó. Phần lớn điện thoại đều có app ghi âm; nếu cần pin lâu (cuộc họp 2-3 tiếng) hoặc chất lượng cao hơn, có thể tham khảo máy ghi âm bỏ túi (~300k). Đừng quên pin dự phòng nếu họp lâu. (Shopee — link tiếp thị liên kết.)

Bước 3 — Đề nghị trả lời bằng văn bản

Nếu cán bộ trả lời chung chung hoặc nói “chưa rõ”:

“Đề nghị cơ quan có thẩm quyền trả lời câu hỏi của tôi bằng văn bản, theo Điều 7 Luật Tiếp cận thông tin 2016. Tôi xin để lại địa chỉ liên hệ.”

Văn bản trả lời sẽ trở thành bằng chứng cho các bước khiếu nại / kiện hành chính sau này (nếu cần).

Bước 4 — Gửi văn bản chính thức sau hội nghị

Sau buổi họp, nếu nhiều bà con cùng vấn đề, soạn văn bản chung (gọi là Đơn kiến nghị hoặc Đơn phản ánh tập thể) gửi UBND xã, có chữ ký nhiều hộ. Nội dung: liệt kê các câu hỏi đã đặt + yêu cầu trả lời bằng văn bản trong thời hạn nhất định.

Lưu ý: giữ bản sao của đơn đã gửi + giấy nhận của UBND trong bộ bìa hồ sơ phân loại (ngăn “Kiến nghị + phản hồi”) — sau này nếu cần khiếu nại hoặc kiện hành chính, các bằng chứng “đã gửi” và “đã nhận” rất quan trọng. (Shopee — link tiếp thị liên kết.)

→ Tham khảo: Cách gửi kiến nghị tới UBND TP Hà Nội qua kênh chính thức.

5. Những điều KHÔNG nên làm

• ❌ Không dùng ngôn ngữ kích động, cáo buộc cán bộ “tham nhũng”, “lừa dân” khi chưa có kết luận chính thức — vừa không hiệu quả, vừa có thể vi phạm pháp luật về vu khống.
• ❌ Không tổ chức tụ tập gây cản trở hội nghị — quyền phát biểu nằm trong khuôn khổ quy định của hội nghị.
• ❌ Không ký bất kỳ giấy tờ nào tại chỗ nếu chưa hiểu rõ nội dung — kể cả “biên bản đồng ý chủ trương” hay “phiếu xác nhận”.
• ❌ Không tin một mình lời nói của ai — cả cán bộ lẫn người dân khác. Đề nghị văn bản cho mọi cam kết quan trọng.

6. Sau buổi họp — bà con nên làm gì

1. Ghi chép lại các nội dung quan trọng được công bố tại hội nghị (giấy, ảnh, ghi âm — nếu được phép).
2. Yêu cầu bản sao biên bản hội nghị (gửi qua UBND xã hoặc trưởng thôn).
3. Chia sẻ thông tin xác thực với hàng xóm — phân biệt rõ “thông tin từ buổi họp” vs “đồn đoán”.
4. Nếu chưa được trả lời thoả đáng: gửi đơn chính thức (xem Bước 4 phần 4 trên).
5. Khi cần tư vấn cụ thể cho gia đình mình: liên hệ luật sư hoặc Trung tâm Trợ giúp pháp lý của tỉnh/thành — miễn phí với đối tượng được trợ giúp.

Tóm lại bằng một câu

“Đi hội nghị không phải để ‘nghe cho biết’, mà là để đặt câu hỏi đúng kênh, ghi vào biên bản, yêu cầu trả lời bằng văn bản — đó là cách thực hiện quyền pháp lý của bà con.”

---

Bài viết tổng hợp từ Luật Đất đai 2024 (số 31/2024/QH15), Luật Thủ đô 2024 (số 39/2024/QH15), Luật Khiếu nại 2011, Luật Tiếp cận thông tin 2016, Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở 2022, và các văn bản hướng dẫn. Nội dung mang tính tham khảo phổ thông, không thay thế tư vấn pháp lý chuyên nghiệp. Với trường hợp cụ thể, hãy liên hệ luật sư hoặc Trung tâm Trợ giúp pháp lý của tỉnh/thành. Lần kiểm tra nguồn gần nhất: 25/05/2026.

Đọc thêm: 3 câu hỏi vàng khi cán bộ dự án đến nhà · Checklist giấy tờ cần giữ · Cách gửi kiến nghị tới UBND TP Hà Nội · 10 quyền cơ bản khi bị thu hồi đất · Hợp đồng BT — lịch sử và quyền người dân