9 câu hỏi người dân ven sông Hồng đang đặt ra về dự án Đại lộ Cảnh quan

📝 Về bài viết này: 9 câu hỏi dưới đây được tổng hợp từ bình luận của cộng đồng trên mạng xã hội liên quan đến dự án Đại lộ Cảnh quan Sông Hồng. Đây là phản ánh từ cộng đồng — không phải lập trường của website. Mỗi câu hỏi đều có cơ sở pháp lý được dẫn nguồn để bạn đọc tự đối chiếu.

Mục đích của bài: giúp người dân hiểu được đang lo những gì, vì sao lo và luật pháp nói gì về những lo lắng đó. Không kích động, không đối đầu, chỉ làm rõ.

Người dân vùng ven sông Hồng đang đứng trước một dự án quy mô chưa từng có. Trong hồ sơ đề xuất của Liên danh nhà đầu tư: ~714.000 tỷ đồng, quỹ đất đối ứng ~5.073 ha, ảnh hưởng ~247.000 người (~70.000 hộ) theo công bố của Hà Nội — hoặc >200.000 hộ theo ước tính rộng hơn của cộng đồng.

Khi một dự án có quy mô như vậy, đặt câu hỏi không phải là “chống đối” — đó là trách nhiệm công dân mà Hiến pháp và pháp luật bảo vệ. Đây là 9 câu hỏi đang được nhắc đến nhiều nhất.

Câu 1 — Vì sao vội vã đến vậy?

Dự án Thủ Thiêm (TP. HCM) mất hơn 20 năm để xử lý các khiếu kiện. Dự án Đại lộ Cảnh quan Sông Hồng có quy mô lớn hơn, ảnh hưởng hàng trăm nghìn người — nhưng đang được thúc đẩy với tốc độ rất nhanh.

Cơ sở để đặt câu hỏi:

• Điều 54 Khoản 3 Hiến pháp 2013: Nhà nước chỉ được thu hồi đất “trong trường hợp thật cần thiết” và “công khai, minh bạch”.
• Luật PPP 2020 (số 64/2020/QH14) yêu cầu dự án quy mô lớn phải qua thẩm định độc lập, đánh giá tác động môi trường, đê điều, lấy ý kiến cộng đồng đầy đủ trước khi thông qua chủ trương.

Người dân hỏi: “Đâu là cơ sở để đẩy nhanh tiến độ một dự án quy mô lớn như vậy khi quy hoạch phân khu 1/5.000 còn chưa duyệt?”

Câu 2 — Vì sao các tập đoàn lớn về đô thị vắng mặt?

Việt Nam có nhiều tập đoàn bất động sản hàng đầu (Vingroup, Sun Group, Novaland…). Nhưng trong Liên danh đề xuất dự án sông Hồng, các tên này đều vắng mặt.

Cơ sở để đặt câu hỏi:

• Điều 29 Luật PPP 2020 quy định tư cách hợp lệ của nhà đầu tư PPP.
• Khoản 2 Điều 41 Luật PPP 2020: đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển dựa trên “năng lực, kinh nghiệm về tài chính - thương mại, khả năng thu xếp vốn; kinh nghiệm thực hiện các dự án tương tự”.

Người dân hỏi: “Tại sao không tổ chức đấu thầu công khai để có nhiều nhà đầu tư cạnh tranh, thay vì tiếp nhận đề xuất từ một Liên danh tự nguyện?”

Câu 3 — Lắp ráp ô tô và làm thép có làm đô thị ven sông được không?

Liên danh hiện gồm 3 thành viên:

Thành viên	Lĩnh vực cốt lõi
Đại Quang Minh	Bất động sản (xem Câu 4)
THACO (Trường Hải)	Lắp ráp và phân phối ô tô
Hòa Phát	Sản xuất thép

Văn Phú đã rút (25/12/2025), T&T Group cũng đã rút (đầu 2026). Liên danh đã thu gọn từ 5 → 3 thành viên.

Cơ sở để đặt câu hỏi:

• Khoản 2 Điều 41 Luật PPP 2020: tiêu chí đánh giá nhà đầu tư bao gồm “kinh nghiệm thực hiện các dự án tương tự” — tức là kinh nghiệm phải tương ứng với lĩnh vực và quy mô của dự án đang xét.

Người dân hỏi: “Tập đoàn ô tô và tập đoàn thép — họ có kinh nghiệm gì trong việc xây dựng đô thị ven sông, làm kè chống lũ 40km, thiết kế Sponge City (đô thị thấm nước)?”

Câu 4 — Năng lực và uy tín của Đại Quang Minh đã được đánh giá lại sau Kết luận thanh tra 2019 chưa?

Theo Kết luận của Thanh tra Chính phủ năm 2019, Đại Quang Minh có liên quan đến một số sai phạm tại các dự án BT Thủ Thiêm:

• 4 tuyến đường BT trị giá 12.185 tỷ — không tổ chức đấu thầu, chưa thẩm định năng lực nhà đầu tư
• Đất đối ứng 12.490 tỷ — không có chứng thư định giá độc lập, dẫn đến giảm tiền sử dụng đất 3.901 tỷ so với giá đã duyệt
• TP.HCM đã thu hồi >1.800 tỷ tiền tạm ứng

(Nguồn: Tuổi Trẻ, Thanh Niên, CafeF — xem chi tiết ở bài Bối cảnh nhà đầu tư Đại Quang Minh và Kết luận thanh tra Thủ Thiêm 2019.)

Người dân hỏi: “Sau Kết luận thanh tra 2019, năng lực và quy trình giám sát của Đại Quang Minh đã được cơ quan có thẩm quyền đánh giá lại như thế nào trước khi giao đề xuất một dự án có quy mô lớn hơn ở Thủ đô? Quy trình lựa chọn nhà đầu tư cho dự án sông Hồng đã được công khai chưa?”

Câu 5 — 714.000 tỷ đồng — con số này từ đâu ra?

Tổng mức đầu tư ~714.000 tỷ đồng (sau điều chỉnh: ~736.963 tỷ) được đưa ra trong Hồ sơ đề xuất của chính Liên danh, chưa qua thẩm định độc lập của Nhà nước.

Cơ sở để đặt câu hỏi:

• Luật PPP 2020 (các điều khoản về chuẩn bị và thẩm định dự án PPP) + Luật Kiểm toán Nhà nước 2015: tổng mức đầu tư dự án BT phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định độc lập trước khi phê duyệt.

Cơ chế rủi ro: với mô hình BT, nhà đầu tư đề xuất tổng mức đầu tư → đổi lấy quỹ đất đối ứng. Nếu tổng mức bị thổi phồng, quỹ đất đối ứng nhận về cũng phình theo — Nhà nước và người dân thiệt.

Người dân hỏi: “Đã có Kiểm toán Nhà nước thẩm tra tổng mức đầu tư chưa, trước khi chấp nhận con số 714 — 737 nghìn tỷ?”

Câu 6 — Sân golf, khu đô thị thương mại có phải “lợi ích công cộng” không?

Theo Hồ sơ đề xuất, dự án bao gồm:

• Sân golf trên bãi giữa sông (theo phản ánh cộng đồng — chưa có nguồn chính phủ công khai)
• Khu vui chơi giải trí chủ đề
• Khu đô thị thương mại — biệt thự, chung cư cao cấp
• “Phòng khách đô thị” — khu thương mại cao cấp

Cơ sở để đặt câu hỏi:

• Điều 45 Luật PPP 2020: hợp đồng BT chỉ áp dụng cho công trình phục vụ lợi ích quốc gia, công cộng — đường, cầu, kè, đê điều.
• Điều 79 Luật Đất đai 2024: danh mục đóng các trường hợp Nhà nước thu hồi đất vì lợi ích công cộng.
• Điều 127 Luật Đất đai 2024: với đất cho thương mại, doanh nghiệp phải tự thỏa thuận giá với người dân.

Người dân hỏi: “Sân golf, biệt thự, khu thương mại — đây là lợi ích công cộng hay là kinh doanh? Nếu là kinh doanh, doanh nghiệp phải thỏa thuận giá với dân theo Điều 127, không phải mượn quyền lực Nhà nước thu hồi giá rẻ.”

Đọc kỹ: Điều 127 Luật Đất đai 2024 để hiểu rõ ranh giới này.

Câu 7 — Tại sao đất ở của dân lại trở thành “quỹ đất đối ứng”?

Hợp đồng BT (Build-Transfer) hoạt động theo cơ chế: nhà đầu tư xây hạ tầng cho Nhà nước → đổi lấy đất.

Trong dự án sông Hồng, Hồ sơ đề xuất nêu quỹ đất đối ứng ~5.073 ha — phần lớn nằm trong khu vực đang có người dân sinh sống có Sổ Đỏ.

Cơ sở để đặt câu hỏi:

• Quỹ đất BT theo Luật PPP và Luật Đất đai 2024: phải là đất do Nhà nước quản lý (đất công, đất trống, đất chưa giao). Không nên dùng đất ở có Sổ Đỏ của công dân.
• Điều 127 Luật Đất đai 2024: đất ở chuyển sang dự án thương mại — doanh nghiệp phải tự thỏa thuận.
• Khoản 2 Điều 24 Luật Thủ đô 2026: trên bãi sông được phép tồn tại “một số khu vực dân cư hiện hữu”.

Người dân hỏi: “Mảnh đất có tên tôi trong Sổ Đỏ — đó là tài sản của tôi hay đã trở thành ‘quỹ đất đối ứng’ cho doanh nghiệp?”

Câu 8 — 5.073 ha đất ven sông — định giá thế nào?

Đây là câu hỏi quyết định cơ chế bồi thường.

Cơ sở để đặt câu hỏi:

• Điều 158 Luật Đất đai 2024: định giá đất phải theo nguyên tắc thị trường, áp dụng 1 trong 4 phương pháp định giá đã quy định.
• Điều 159 Luật Đất đai 2024: bảng giá đất phải được cập nhật hàng năm theo nguyên tắc thị trường — từ 01/01/2026.
• Nghị quyết 52/2025/NQ-HĐND Hà Nội: bảng giá đất Hà Nội lần đầu theo nguyên tắc thị trường, áp dụng từ 01/01/2026, chia 17 khu vực × 4 vị trí.

Người dân hỏi: “Nếu 5.073 ha đất ven sông được định giá đúng theo Bảng giá thị trường năm 2026, giá trị thực tế là bao nhiêu? Có chênh lệch với giá đề xuất trong Hồ sơ không?”

Câu 9 — Hơn 247.000 người sẽ đi đâu? Địa tô khổng lồ vào túi ai?

Theo công bố ngày 19/5/2026: ~247.431 người / ~70.474 hộ chịu ảnh hưởng. Hà Nội dự kiến bố trí ~79.000 – 85.000 lô đất/căn hộ tái định cư trên ~2.655,8 ha trong 3 khu tái định cư.

Cơ sở pháp lý người dân có:

• Khoản 5 và Khoản 10 Điều 111 Luật Đất đai 2024: người bị thu hồi đất ở được ưu tiên bồi thường bằng đất ở, nhà ở tại chỗ — ngay trong dự án gây ra việc di dời, không phải đẩy đi nơi khác. Đây là quyền pháp định, không phải ban ơn.
• Khoản 6 Điều 91 Luật Đất đai 2024: phương án tái định cư phải hoàn thành TRƯỚC khi có quyết định thu hồi đất.

Người dân hỏi:

1. Quỹ đất tái định cư có đủ vị trí thuận lợi cho 247.000 người không, hay phần lớn bị đẩy xa?
2. Đất “đã làm sạch” sau giải tỏa được giao cho Liên danh khai thác thương mại — địa tô chênh lệch khổng lồ vào túi ai?
3. Tại sao người dân — chủ thật của mảnh đất — không được hưởng phần tăng giá của chính mảnh đất của mình?

---

Người dân không chống phát triển — họ mong sự minh bạch

Đây là tinh thần chung trong nhiều bình luận từ cộng đồng:

“Người dân sông Hồng không chống phát triển. Mong muốn của chúng tôi là quá trình triển khai diễn ra minh bạch, có sự tham gia ý kiến đầy đủ của người dân theo đúng quy định pháp luật, và phần lợi ích từ chính mảnh đất quê hương được phân phối công bằng.”

“Phần lợi ích công cộng thì người dân sẵn sàng chia sẻ. Phần kinh doanh thương mại thì cần đàm phán sòng phẳng theo Điều 127 Luật Đất đai 2024 — đó là quyền pháp định, không phải đòi hỏi quá mức.”

Đây không phải lời phản đối dự án — đây là đề nghị minh bạch và tuân thủ pháp luật, điều mà Hiến pháp 2013, Luật Đất đai 2024 và Luật PPP 2020 đều đã quy định để bảo vệ cả lợi ích Nhà nước lẫn quyền của người dân.

Bạn nên làm gì lúc này?

1. Đọc kỹ pháp lý: 10 quyền cơ bản khi bị thu hồi đất + Điều 127: tự thỏa thuận giá + Luật Thủ đô 2026 và quyền cư dân bãi sông.
2. Chuẩn bị hồ sơ: Checklist giấy tờ cần giữ.
3. Học cẩm nang ứng xử: 3 câu hỏi vàng khi cán bộ dự án đến.
4. Theo dõi tiến độ: Timeline dự án.
5. Giữ ôn hòa: dùng pháp lý, không dùng cảm xúc. Nhiều câu hỏi trên đã được Hiến pháp, Luật PPP, Luật Đất đai trả lời rõ — viện dẫn đúng điều khoản hiệu quả hơn nhiều việc bức xúc.

---

Bài viết tổng hợp từ bình luận cộng đồng + đối chiếu với văn bản pháp luật và báo chí chính thống. Các con số chưa được Nhà nước thẩm định độc lập (714.000 tỷ, 5.073 ha, sân golf, >200.000 hộ) đều được ghi rõ là theo Hồ sơ đề xuất của Liên danh hoặc theo ước tính cộng đồng. Lần cập nhật gần nhất: 22/05/2026.