Cộng đồng đang đặt 5 câu hỏi lớn về dự án Đại lộ Cảnh quan Sông Hồng — pháp luật quy định ra sao và cơ quan nào trả lời?
Trong những ngày cuối tháng 5/2026, một bài viết của nhà báo Nguyễn Như Phong (bút danh Như Thổ) trên Facebook cá nhân đã đặt ra một loạt câu hỏi về tốc độ giải phóng mặt bằng, cơ chế 'đổi đất lấy hạ tầng', quy trình chọn nhà đầu tư và định giá quỹ đất đối ứng trong dự án Đại lộ Cảnh quan Sông Hồng. Bài lan truyền rộng trong cộng đồng. Bài này KHÔNG trích nguyên văn (vì là quan điểm cá nhân trên kênh không chính thống) — thay vào đó hệ thống 5 câu hỏi cốt lõi và đối chiếu pháp lý cụ thể: cơ quan nào có thẩm quyền trả lời, người dân nên gửi đơn đâu, làm thế nào hợp pháp.
Bối cảnh
Trong những ngày cuối tháng 5/2026, một bài viết của nhà báo Nguyễn Như Phong (bút danh Như Thổ) — nguyên Tổng Biên tập Báo Năng lượng Mới (Petrotimes), Đại tá Công an nhân dân đã nghỉ hưu — đăng trên Facebook cá nhân đã đặt ra một loạt câu hỏi về tiến độ và cơ chế triển khai dự án Đại lộ Cảnh quan Sông Hồng. Bài viết được nhiều người trong cộng đồng quan tâm chia sẻ rộng.
Bài viết này KHÔNG trích nguyên văn bài đó. Lý do:
- Bài Facebook là quan điểm cá nhân trên kênh không chính thống — không phải bài báo có giấy phép xuất bản. Theo nguyên tắc của website này, các khẳng định pháp lý phải dẫn nguồn từ văn bản gốc hoặc báo có giấy phép.
- Trong bài Facebook có một số đoạn nêu đích danh doanh nghiệp với các đánh giá mạnh — nếu lặp lại nguyên văn, người chia sẻ có thể bị xem xét trách nhiệm theo Điều 156 BLHS (vu khống) hoặc Điều 331 BLHS (lợi dụng quyền tự do dân chủ). (Xem Quyền kiến nghị, tố cáo của công dân — và cách tránh rủi ro pháp lý.)
Thay vì trích nguyên văn, bài này chắt lọc 5 câu hỏi cốt lõi mà cộng đồng đang đặt ra — và đối với mỗi câu hỏi, đối chiếu pháp lý cụ thể: cơ quan nào có thẩm quyền trả lời, người dân nên gửi đơn đâu, kênh hợp pháp nào hiệu quả nhất.
⚠️ Lưu ý đọc: Đây là phản ánh từ cộng đồng — tổng hợp các câu hỏi đang lan truyền. Không phải kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Mọi vấn đề cụ thể đều cần được cơ quan có thẩm quyền xác minh, kết luận theo trình tự pháp luật.
5 câu hỏi cộng đồng đang đặt ra
Câu hỏi 1 — Tốc độ giải phóng mặt bằng trong 4 tháng có hợp lý không?
Cơ sở câu hỏi: Theo công văn của liên danh nhà đầu tư (Đại Quang Minh – THACO – Hòa Phát) gửi UBND TP Hà Nội, đề xuất các mốc tiến độ: phê duyệt quy hoạch 1/500 trước 15/6/2026; phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước 5/7/2026; hoàn tất GPMB đất công + đất nông nghiệp trước 20/9/2026; bàn giao mặt bằng trước 25/9/2026 (CafeF 28/5/2026).
Đối chiếu pháp lý: Khoản 6 Điều 91 Luật Đất đai 2024 quy định:
“Việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và việc bố trí tái định cư phải được hoàn thành TRƯỚC khi có quyết định thu hồi đất.”
→ 3 khu tái định cư dự kiến (Long Biên ~201 ha, Lĩnh Nam ~98 ha, Thư Lâm-Đông Anh ~700 ha) chưa hoàn thành xây dựng. Việc đẩy tốc độ GPMB nhanh trước khi TĐC sẵn sàng có thể đặt ra vấn đề tuân thủ Khoản 6 Điều 91.
Cơ quan có thẩm quyền trả lời: UBND TP Hà Nội, HĐND TP Hà Nội (qua đại biểu HĐND khu vực).
Bài đã có trên website: Tái định cư phải có TRƯỚC khi thu hồi đất — Luật quy định thế nào?.
Câu hỏi 2 — Cơ chế “đổi đất lấy hạ tầng” trong hợp đồng BT có công khai, minh bạch không?
Cơ sở câu hỏi: Dự án triển khai theo hình thức PPP – hợp đồng BT, thanh toán bằng quỹ đất khoảng 5.073 ha. Đây là số lượng đất đối ứng rất lớn — câu hỏi về tính minh bạch trong việc xác định loại đất, vị trí, giá trị.
Đối chiếu pháp lý: Luật PPP 2020 (sửa đổi bởi Luật 57/2024/QH15) quy định:
- Nguyên tắc ngang giá: giá trị quỹ đất thanh toán phải bằng giá trị công trình BT nhà đầu tư xây dựng.
- Đấu thầu công khai chọn nhà đầu tư.
- Kiểm toán Nhà nước kiểm toán chi phí dự án; kiểm toán độc lập có thể tham gia.
→ Đây là cơ chế kiểm soát đã được luật quy định, không phải “không có cơ chế”. Câu hỏi của cộng đồng thực tế là: cơ chế đó đã được thực thi đầy đủ chưa, kết quả công khai ở đâu?
Cơ quan có thẩm quyền trả lời:
- Kiểm toán Nhà nước (về định giá, ngang giá, kiểm toán tài chính dự án) — website.
- Thanh tra Chính phủ (về quy trình quản lý dự án) — website.
- Bộ Kế hoạch và Đầu tư (về quy trình PPP).
Bài đã có trên website: Nhà nước có quyền thu hồi đất sổ đỏ để “đối ứng” cho dự án BT không? · Hợp đồng BT — lịch sử và quyền người dân.
Câu hỏi 3 — Quy trình chọn nhà đầu tư có đúng quy định đấu thầu không?
Cơ sở câu hỏi: Dự án có quy mô rất lớn (~736.963 tỷ đồng). Một số ý kiến cộng đồng đặt câu hỏi về việc liên danh được chọn ra sao, có qua đấu thầu cạnh tranh hay không.
Đối chiếu pháp lý: Luật Đấu thầu 2023 (số 22/2023/QH15) + Luật PPP 2020 sửa đổi quy định:
- Đấu thầu công khai là nguyên tắc; chỉ chỉ định thầu trong trường hợp đặc biệt do luật định.
- Hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu, kết quả lựa chọn nhà đầu tư phải được công bố theo quy định.
- Bộ Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu.
→ Bà con có quyền yêu cầu cơ quan công khai quy trình lựa chọn theo Luật Tiếp cận thông tin 2016 — đây là kênh hợp pháp, không phải “đoán mò”.
Cơ quan có thẩm quyền trả lời:
- UBND TP Hà Nội (chủ thể ký hợp đồng PPP-BT) — yêu cầu công khai hồ sơ.
- Thanh tra Chính phủ (nếu nghi vấn vi phạm quy trình).
- Bộ Kế hoạch và Đầu tư (về quản lý quốc gia đấu thầu PPP).
Câu hỏi 4 — Ai định giá quỹ đất đối ứng và giá có hợp lý không?
Cơ sở câu hỏi: Định giá ~5.073 ha đất đối ứng đòi hỏi quy trình thẩm định độc lập. Câu hỏi: Hội đồng nào thẩm định? Phương pháp định giá ra sao? Có kiểm toán độc lập đối chiếu không?
Đối chiếu pháp lý:
- Điều 158, 159 Luật Đất đai 2024: giá đất cụ thể do UBND cấp tỉnh quyết định trên cơ sở giá thị trường, có Hội đồng thẩm định giá đất.
- Luật Giá 2023: nguyên tắc định giá tài sản nhà nước.
- Luật Kiểm toán Nhà nước 2015: KTNN có thẩm quyền kiểm toán việc định giá khi liên quan tài sản công.
→ Đây là vấn đề mang tính chuyên ngành cao — cần cơ quan độc lập (KTNN, kiểm toán độc lập) đánh giá. Câu hỏi của cộng đồng có cơ sở pháp lý chính đáng để yêu cầu công khai.
Cơ quan có thẩm quyền trả lời:
- Kiểm toán Nhà nước (có thẩm quyền cao nhất trong vấn đề này).
- Bộ Tài chính (về quản lý giá).
- UBND TP Hà Nội (cơ quan ban hành quyết định giá cụ thể).
Câu hỏi 5 — Việc thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng về bồi thường, TĐC ra sao?
Cơ sở câu hỏi: Ngày 30/5/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã có công văn yêu cầu Chủ tịch UBND TP Hà Nội “chỉ đạo các cơ quan của thành phố chủ động, kịp thời làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất” (Tuổi Trẻ 30/5/2026). Chủ tịch UBND TP Hà Nội cũng đã có phát biểu công khai về việc xây khu TĐC chất lượng cao (Báo Nhân Dân).
Câu hỏi: chỉ đạo cấp Chính phủ + cam kết của Chủ tịch TP đang được thực thi cụ thể như thế nào? Có lộ trình minh bạch, có báo cáo định kỳ không?
Đối chiếu pháp lý:
- UBND TP Hà Nội có nghĩa vụ báo cáo kết quả thực hiện chỉ đạo của Chính phủ.
- Người dân có quyền tiếp cận thông tin về việc thực hiện theo Luật Tiếp cận thông tin 2016.
- HĐND TP có trách nhiệm giám sát việc thực hiện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương.
Cơ quan có thẩm quyền trả lời: UBND TP Hà Nội (trực tiếp), HĐND TP (giám sát), Văn phòng Chính phủ (đôn đốc thực thi chỉ đạo của Chính phủ).
Bảng tổng hợp — Câu hỏi nào gửi đâu
| # | Câu hỏi | Kênh nên dùng đầu tiên | Kênh tăng cường |
|---|---|---|---|
| 1 | Tốc độ GPMB 4 tháng | UBND TP + HĐND TP | Thanh tra Chính phủ |
| 2 | Cơ chế “đổi đất lấy hạ tầng” minh bạch chưa | Kiểm toán Nhà nước | Thanh tra Chính phủ + Bộ KH&ĐT |
| 3 | Quy trình chọn nhà đầu tư | UBND TP (công khai hồ sơ) | Bộ KH&ĐT + Thanh tra CP |
| 4 | Định giá quỹ đất đối ứng | Kiểm toán Nhà nước | Bộ Tài chính |
| 5 | Thực thi chỉ đạo Phó Thủ tướng | UBND TP (báo cáo) | HĐND TP + Văn phòng CP |
→ Cách dùng cụ thể từng kênh: Khi nghi vấn về dự án — Công dân có quyền gửi đơn đến cơ quan nào?.
Người dân nên làm gì hợp pháp
1. KHÔNG phát tán cáo buộc cụ thể trên mạng xã hội
Đăng tải cáo buộc đích danh doanh nghiệp hoặc cán bộ trên Facebook/YouTube/TikTok mà không có chứng cứ có thể bị truy tố theo Điều 156 BLHS (vu khống) hoặc Điều 331 BLHS (lợi dụng quyền tự do dân chủ) — bất kể người đăng có là ai.
2. Đặt câu hỏi qua kênh hợp pháp
Mỗi câu hỏi trong bài này đều có ít nhất 1-2 cơ quan có thẩm quyền trả lời. Gửi đơn kiến nghị đến đúng cơ quan đó. Trình tự: UBND xã → UBND TP → HĐND TP → Thanh tra Chính phủ → Kiểm toán Nhà nước → cơ quan điều tra (chỉ khi có chứng cứ).
3. Tham dự hội nghị lấy ý kiến tại địa phương
Khi UBND xã/phường tổ chức hội nghị lấy ý kiến, đến và đặt câu hỏi trực tiếp — yêu cầu ghi vào biên bản. Đây là kênh chính thức nhất, có giá trị pháp lý cao nhất. Tham khảo 10 câu hỏi pháp lý tại hội nghị lấy ý kiến.
4. Theo dõi cập nhật từ cơ quan có thẩm quyền
Thay vì đọc bài lan truyền trên mạng, theo dõi các cập nhật chính thức trên website cơ quan + báo chính thống. Trang Theo dõi dự án trên website này được cập nhật định kỳ với nguồn chính thống.
5. Tham vấn luật sư hoặc Trung tâm Trợ giúp pháp lý
Với trường hợp cụ thể của gia đình, liên hệ luật sư hoặc Trung tâm Trợ giúp pháp lý của tỉnh/thành — miễn phí với đối tượng được trợ giúp.
Tổng kết
Có những câu hỏi đáng được đặt ra. Tốc độ GPMB, cơ chế đổi đất lấy hạ tầng, định giá đất đối ứng, quy trình lựa chọn nhà đầu tư — đây không phải các vấn đề “không được nói tới”, mà là các vấn đề luật pháp đã trao thẩm quyền cho cơ quan cụ thể trả lời.
Cách tiếp cận khôn ngoan:
- ✅ Đặt câu hỏi qua kênh hợp pháp (UBND, HĐND, KTNN, TTr CP…).
- ✅ Yêu cầu cơ quan trả lời bằng văn bản — văn bản trả lời sẽ trở thành căn cứ pháp lý cho các bước tiếp theo.
- ✅ Theo dõi tiến độ giải quyết, không bỏ cuộc.
- ❌ Không phát tán cáo buộc đích danh trên mạng xã hội khi chưa có kết luận chính thức.
- ❌ Không trở thành “kênh khuếch đại” các ý kiến chưa được xác minh — kể cả nếu người viết là người có uy tín.
“Câu hỏi đúng + kênh đúng = áp lực pháp lý thực sự. Câu hỏi đúng + kênh sai (mạng xã hội) = rủi ro cho chính người hỏi.”
Bài viết tham chiếu Hiến pháp 2013 (Đ30), Luật Đất đai 2024, Luật PPP 2020 (sửa Luật 57/2024), Luật Đấu thầu 2023, Luật Kiểm toán Nhà nước 2015, Luật Tố cáo 2018, Luật Khiếu nại 2011, BLHS 2015 (Đ156, 331), và các báo có giấy phép xuất bản (Tuổi Trẻ, Nhân Dân, CafeF). Bài viết tổng hợp các câu hỏi đang lan truyền trong cộng đồng và đối chiếu pháp lý — không phải kết luận của cơ quan có thẩm quyền và không thay thế tư vấn pháp lý chuyên nghiệp. Với trường hợp cụ thể, liên hệ luật sư hoặc Trung tâm Trợ giúp pháp lý của tỉnh/thành. Lần kiểm tra nguồn gần nhất: 02/06/2026.
Đọc thêm: Khi nghi vấn về dự án — Công dân có quyền gửi đơn đến cơ quan nào? · Tái định cư phải có TRƯỚC khi thu hồi đất · Nhà nước có quyền thu hồi đất sổ đỏ để “đối ứng” BT không? · Hợp đồng BT — lịch sử và quyền người dân · 10 câu hỏi pháp lý tại hội nghị lấy ý kiến · Theo dõi dự án — nhật ký cập nhật
Nguồn tham khảo
- Hiến pháp 2013 — Thư viện pháp luật
- Luật Đất đai 2024 (số 31/2024/QH15) — Cổng Chính phủ
- Luật PPP 2020 (số 64/2020/QH14) sửa đổi bởi Luật 57/2024/QH15 — Cổng Chính phủ
- Luật Đấu thầu 2023 (số 22/2023/QH15) — Thư viện pháp luật
- Luật Kiểm toán Nhà nước 2015 — Thư viện pháp luật
- Luật Tố cáo 2018 (số 25/2018/QH14) — Cổng Chính phủ
- Tuổi Trẻ — Phó thủ tướng yêu cầu làm tốt việc bồi thường, tái định cư dự án (30/5/2026)
- CafeF — Đại Quang Minh – THACO – Hòa Phát đề xuất GPMB trong chưa đầy 4 tháng (28/5/2026)
- Báo Nhân Dân — Chủ tịch Hà Nội phát biểu về tái định cư chất lượng (01/6/2026)